QUYẾT ĐỊNH 40/2026/QĐ-TTg: THOÁI VỐN DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC
Ngày 05/08/2026, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Quyết định số 40/2026/QĐ-TTg quy định chi tiết tiêu chí phân loại doanh nghiệp làm căn cứ cơ cấu lại vốn Nhà nước.
Văn bản này thay thế các khung quy định cũ, mở rộng phạm vi quản lý theo hướng tối ưu hóa nguồn lực quốc gia, đẩy mạnh phân cấp – trao quyền cho cơ quan đại diện chủ sở hữu, đồng thời phân định rõ ràng các lĩnh vực Nhà nước cần giữ chi phối và các ngành sẽ thoái vốn theo cơ chế thị trường.


KHUNG TỶ LỆ PHÂN LOẠI DOANH NGHIỆP
1. Nhà nước nắm giữ 100% Vốn điều lệ
- Lĩnh vực công ích & độc quyền: Độc quyền tự nhiên; cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích thiết yếu; địa bàn trọng yếu về an ninh – quốc phòng.
- Hạ tầng & Công nghệ: Kết cấu hạ tầng trọng điểm quốc gia (Giao thông, năng lượng, thủy lợi, hạ tầng số); doanh nghiệp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và công nghệ cao.
- Định chế tài chính: Ngân hàng Agribank.
2. Nhà nước nắm giữ từ 65% Vốn điều lệ trở lên
- Lĩnh vực chiến lược: Cảng hàng không, cảng biển đặc biệt, khai thác khoáng sản quy mô lớn, tài chính – ngân hàng, cơ khí chế tạo, cấp thoát nước đô thị & nông thôn.
- Mã cổ phiếu liên quan tiêu biểu: VCB, BID, CTG, ACV, HVN, MVN…
- Lưu ý: Quy định giữ tối thiểu 65% tại các Ngân hàng TMCP Nhà nước (VCB, BID, CTG) tạo cơ sở pháp lý vững chắc để các ngân hàng này tiếp tục giữ lại lợi nhuận chia cổ phiếu thưởng, tăng Vốn cấp 1 (CAR).
3. Nhà nước nắm giữ từ trên 50% đến dưới 65% Vốn điều lệ
- Lĩnh vực: Đầu mối nhập khẩu xăng dầu ( >30% thị phần); dịch vụ viễn thông hạ tầng quốc gia; thăm dò, đánh giá trữ lượng khoáng sản.
- Mã cổ phiếu liên quan tiêu biểu: PLX, OIL, VGI, CTR, GAS, BSR…
- Lưu ý: Việc khống chế trần dưới 65% mở ra dư địa thoái bớt vốn rất lớn cho các tập đoàn mẹ đối với các đơn vị như GAS (hiện Nhà nước nắm ~95,7%) hay BSR (~92%), tạo “catalyst” cho sóng M&A và định giá lại tài sản.
4. Tiêu chí định tính bổ sung (Ngoại lệ xem xét giữ vốn)
Nhà nước vẫn cân nhắc duy trì tỷ lệ vốn phù hợp đối với:
- Xi măng: Chiếm >30% thị phần gắn liền với địa bàn trọng yếu quốc phòng – an ninh.
- Dịch vụ công ích: Doanh thu công ích đạt 50% liên tiếp trong 3 năm gần nhất.
- Giá trị di sản & Thương hiệu: Doanh nghiệp sở hữu Thương hiệu quốc gia, gánh vác giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc lâu đời hoặc thực hiện nhiệm vụ chính trị quan trọng của địa phương.
🔄 CƠ CHẾ VÀ LỘ TRÌNH TÁI CƠ CẤU (THOÁI VỐN)
- Doanh nghiệp ngoài danh mục ưu tiên: Định hướng chung là Nhà nước không tiếp tục nắm giữ vốn.
- Doanh nghiệp Nhà nước đang nắm giữ <=50% vốn: Quyền đại diện chủ sở hữu sẽ được chuyển giao về các Tổng công ty đầu tư kinh doanh vốn (như SCIC) hoặc các Tập đoàn/Tổng công ty Nhà nước cùng ngành để chủ động tái cơ cấu, bổ sung vốn hoặc tổ chức thoái vốn bảo đảm hiệu quả cao nhất.
- Mục tiêu: Chống phân tán, lãng phí vốn; tập trung nguồn lực Nhà nước vào các “mũi nhọn” hạ tầng và công nghệ then chốt; bảo toàn và phát triển giá trị tài sản quốc gia.
Theo thống kê tỷ lệ sở hữu Nhà nước hiện tại tại nhiều doanh nghiệp lớn niêm yết và đăng ký giao dịch vẫn ở mức rất cô đặc.
- Nhóm Nhà nước nắm giữ trên 90% vốn gồm Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam – ACV (95,4%), PV GAS (95,8%), Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam – GVR (96,8%), Lọc hóa dầu Bình Sơn – BSR (92,1%), Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam – VIMC (99,5%), Phát điện 3 – PGV (99,2%), Thủy điện Đa Nhim-Hàm Thuận-Đa Mi – DNH (99,9%), Khoáng sản TKV – KSV (98,1%), Becamex IDC (95,4%) và Sonadezi (99,5%).
- Nhóm nắm giữ từ 65% đến 90% vốn ghi nhận Petrolimex – PLX (75,9%), PV Power – POW (79,9%), Vietcombank – VCB (74,8%), BIDV – BID (76,73%), VEAM Corp – VEA (88,5%), Vietnam Airlines – HVN (86,4%) và Vicem Hà Tiên – HT1 (79,7%).


🎯 ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG TỚI THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN
1. Sóng Thoái vốn & M&A (PLX, OIL, GAS, BSR, CTR…): Khung pháp lý mới cởi trói cơ chế, thúc đẩy nhanh tiến độ thoái vốn nhà nước ngoài ngành cốt lõi, thu hút dòng vốn ngoại và dòng tiền đầu cơ M&A.
2. Sóng Tăng vốn & Củng cố Nền tảng (VCB, BID, CTG, ACV): Giúp nhóm Big4 ngân hàng và hạ tầng chiến lược duy trì được tỷ lệ chi phối, tháo gỡ điểm nghẽn tích lũy lợi nhuận để tăng vốn chủ sở hữu dài hạn.
Liên hệ Chứng Cộng để nhận báo cáo phân tích chi tiết và chiến lược đầu tư phù hợp với mỗi Quý Nhà Đầu tư:
- ☎ SĐT: 0982.678.158
- Email: diepdv@ssi.com.vn
- ☎ Cộng đồng Chứng khoán: https://www.facebook.com/groups/chungcong/
- Link mở tài khoản Online: Click tại đây






